नेपाली खाना न्यानो, पेटभरि र स्वादिलो हुन्छ, तातो दाल-भातको थालदेखि मःमको डालोसम्म। के चाख्ने, कहाँ खाने र पेट कसरी ठीक राख्ने, यहाँ छ।
मुख्य कुराहरू
दाल-भात (भात, दाल र तरकारी) दैनिक खाना हो, र यो प्रायः शाकाहारी हुन्छ।
कृपया धाराको पानी नपिउनुहोला; भर्खर उमालेको चिया, शुद्ध पारिएको पानी वा सिल नखुलेको बोतल राम्रो विकल्प हुन्।
टिहाउस ट्रेकमा जहाँ बस्नुहुन्छ त्यहीँ खाने चलन छ, र जति माथि जानुहुन्छ खाना उति महँगो हुन्छ।
खाँदा, खाना सार्दा र कुनै कुरा दिँदा दाहिने हात प्रयोग गर्नुहोस्।
लागूऔषधसम्बन्धी कानुन कडा छ: थोरै गाँजा भेटिए पनि वर्षौं जेल पर्न सकिन्छ।
मानिसहरू के खान्छन्
दाल-भात-तरकारी भनेको भात, दाल, तरकारी र अचार हो, जुन धेरै घर र टिहाउसमा दिनको दुईपटक खाइन्छ।
धेरै ठाउँमा भात र दाल थपिदिन्छन्, तर सबैतिर होइन, त्यसैले सोध्दा केही फरक पर्दैन।
मःम (मासु वा तरकारी भरिएको) जताततै पाइन्छ, र तिब्बती शैलीको चाउचाउ सुप थुक्पाले हिमालमा शरीर न्यानो पार्छ।
पुराना व्यापारिक मार्गका भट्टीबाट आएको थकाली खाना धेरै तरकारी भएको भरिलो दाल-भातको थाल हो।
काठमाडौं उपत्यकामा नेवारी खाना चाख्नुहोस्: बारा (दालको तारेको रोटी), चतामरी (चामलको पिठोको रोटी) र भक्तपुरको जुजु धौ।
चाडपर्व भनेकै भोज हो: दशैंमा बलिको मासु घरमा प्रसादका रूपमा पकाइन्छ, र तिहारमा परिवारहरू चामलको गोलो मीठो रोटी, सेल रोटी पकाउँछन्।
शाकाहारी, भिगन र भारतीय खाना
शाकाहारीहरूले राम्रै खान पाउँछन्: दाल-भात प्रायः मासुबिनाको हुन्छ र तरकारी मःम पनि पाइन्छ। गाईको मासु परम्परागत होइन, किनभने धेरै हिन्दूहरू गाईलाई पूज्छन्।
भिगन हुनुहुन्छ भने घ्यू, दही र चियामा दूधबारे सोध्न सक्नुहुन्छ।
भारतीय पाहुनाले चिनेजानेकै खाना पाउनुहुन्छ: तराईको खाना छिमेकी भारतको जस्तै हुन्छ, र थमेलमा भारतीय परिकार सजिलै पाइन्छ।
कहाँ खाने
साना स्थानीय भोजनालय (नेवारी खानाका लागि भट्टी) पर्यटक रेस्टुरेन्टभन्दा निकै सस्ता पर्छन्।
काठमाडौंको थमेल र पोखराको लेकसाइडमा संसारभरका खाना पाइने दर्जनौं रेस्टुरेन्ट छन्।
समोसा, पकौडाजस्ता सडक खाजा खाँदा भर्खर पकाएको र झिँगाबाट जोगाएर राखेको रोज्नुहोला।
टिहाउस ट्रेकमा लजहरूको कमाइ खानाबाटै हुने भएकाले कोठा सस्तो हुन्छ, त्यसैले जहाँ बस्नुहुन्छ त्यहीँ खाने चलन छ। मूल्य उचाइअनुसार तोकिएको हुन्छ, त्यसैले मोलमोलाइ नगर्नुहोला।
Wikivoyage अनुसार काठमाडौंमा एक दर्जन मःम करिब NPR १५०–२५० पर्छ, तर यो हालको मूल्य हो कि होइन, हामीले पुष्टि गर्न सकेनौं।
जनवरी २०२३ देखि बिलमा सेवा शुल्क जोड्न पाइँदैन; हाम्रो पैसासम्बन्धी गाइड हेर्नुहोस्।
पानी र स्वस्थ पेट
धाराको पानी पिउन सुरक्षित छैन। उमालेर छानेको पानीले नबनाएसम्म बरफ र सलाद नखान Wikivoyage सल्लाह दिन्छ।
अमेरिकी CDC का अनुसार पकाएर तातै पस्किएको खाना, आफैंले बोक्रा छोडाएको फलफूल र भर्खर उमालेको चिया सबैभन्दा सुरक्षित हुन्छ।
बोतलको पानीको सिल नटुटेको हेर्नुहोला; स्थानीय रेस्टुरेन्टका ठूला जारमा फेरि भरिएको पानी हुन सक्छ।
ट्रेकमा प्लास्टिकका बोतल किन्नुको सट्टा फेरि प्रयोग गर्न मिल्ने बोतल र शुद्धीकरण ट्याब्लेट वा फिल्टर ल्याउनुहोला। केही मार्गमा थोरै शुल्कमा सुरक्षित पिउने पानी केन्द्र छन्।
खानुअघि हात धुनुहोस्, वा कम्तीमा ६०% अल्कोहल भएको स्यानिटाइजर प्रयोग गर्नुहोस्।
खाँदाका चलन
खाँदा, खाना सार्दा र कुनै कुरा दिँदा-लिँदा दाहिने हात प्रयोग गर्नुहोला; थाल थाम्न देब्रे हात चलाउन सकिन्छ।
कसैको ओठ छोएको खाना वा पेय अरूका लागि जुठो हुन्छ, त्यसैले टोकेको खाजा अरूलाई नदिनुहोला र एउटै बोतलबाट सँगै नपिउनुहोला।
कसैको घरमा बोलाइनुभयो? अरूले जुत्ता फुकालेका छन् भने तपाईं पनि फुकाल्नुहोस्, भान्सामा बोलाएपछि मात्र जानुहोस्, र सुरुमा अलिकति कम लिनुहोस् ताकि दोस्रोपटक थप्दा लिन सक्नुहोस्।
बियर, स्थानीय पेय र कानुन
Everest र Gorkha मुख्य स्थानीय बियर हुन्। रक्सी करिब ४५% अल्कोहल भएको सफा मदिरा हो, छ्याङ चामल वा कोदोको धमिलो पेय, र तोङ्बा बाँसको पाइपले चुसेर पिइने कोदोको जाँड हो।
बेलायती विदेश मन्त्रालयले पेयमा मिसिएको मिथानोलको स्वाद वा गन्ध थाहा नहुने चेतावनी दिन्छ, र आफ्नो पेय छाडेर नजान सल्लाह दिन्छ।
कानुनी उमेरबारे स्रोतहरू मेल खाँदैनन्: सन् २०१७ को राष्ट्रिय मदिरा नीतिले २१ वर्षमुनिकाले मदिरा किन्न नपाउने भन्छ, तर सन् २०१९ को स्वास्थ्य सर्वेक्षणको सारांशले १८ वर्ष भन्छ।
ट्रेकमा उच्च उचाइ पुगेको पहिलो ४८ घण्टा मदिरा नपिउन CDC सुझाव दिन्छ।
निर्वाचनताका मदिरा प्रतिबन्ध लाग्न सक्छ, जस्तो ५ मार्च २०२६ को मतदानअघि देशभर करिब एक हप्ता लागेको थियो।
बेलायती विदेश मन्त्रालयका अनुसार थोरै गाँजा भेटिए पनि पाँच वर्षभन्दा बढी जेल पर्न सकिन्छ, र केही छालाका सामानसहित CBD भएका उत्पादन गैरकानुनी छन्।
उल्लेखित स्रोतमा आधारित सामान्य जानकारी, ग्यारेन्टी होइन। नियम, शुल्क र बाटोको अवस्था फेरिन्छ; जानुअघि आधिकारिक स्रोत वा दर्ता भएको ट्रेकिङ एजेन्सीसँग पक्का गर्नुहोस्।