कुनै पनि यात्रा पूर्ण सुरक्षित हुने ग्यारेन्टी हुँदैन, तर सामान्य ठगीका तरिका, आपत्कालीन नम्बर र केही स्थानीय चलन थाहा पाउँदा तपाईं ढुक्कसँग घुम्न सक्नुहुन्छ।
हालको सूचना: २६ अगस्ट २०२६ को बाढीले रसुवा (नेपाल–चीन सीमामा), गोरखा, नुवाकोट र धादिङमा क्षति पुर्यायो। बेलायत (१ अक्टोबर २०२६) ले नेपाल यात्रा नगर्न सल्लाह दिएको छैन। क्यानाडा (१५ अक्टोबर २०२६) ले उच्च सतर्कता अपनाउन र रसुवा तथा नुवाकोटमा अत्यावश्यकबाहेक यात्रा नगर्न सल्लाह दिन्छ। अमेरिकाले ३१ मार्च २०२६ देखि नेपाललाई Level 2 मा राखेको छ।
मुख्य कुराहरू
पर्यटक प्रहरी: 1144 मा फोन गर्नुहोस् (निःशुल्क, अंग्रेजी बोलिन्छ)। प्रहरी: 100।
ट्रेक दर्ता भएको एजेन्सीमार्फत मात्र बुक गर्नुहोस्, सडक वा होटलका दलालमार्फत कहिल्यै नगर्नुहोस्।
हेलिकप्टर उद्धार समेट्ने यात्रा बीमा गर्नुहोस्।
धाराको पानी नपिउनुहोस्; उमालेर वा शुद्ध गरेर पिउनुहोस्, वा बोतलको पानी किन्नुहोस्।
कृपया एक्लै ट्रेक नगर्नुहोस्, र राति एक्लै हिँड्नबाट बच्नुहोस्।
आपत्कालीन नम्बर
प्रहरी 100, दमकल 101, ट्राफिक प्रहरी 103, विपद् तथा सरकारी हेल्पलाइन 1234।
एम्बुलेन्स 102, तर केन्द्रीय सरकारी एम्बुलेन्स सेवा नभएकाले बेलायती विदेश मन्त्रालयले नजिकैको अस्पताललाई फोन गर्न सुझाव दिन्छ।
पर्यटक प्रहरी कार्यालय (नेपाल पर्यटन बोर्ड भवन, भृकुटीमण्डप, काठमाडौं): +977-01-5347041 वा +977-9851289445। थमेलको पर्यटक प्रहरी: +977 9851289453।
सामान्य ठगी र तिनबाट कसरी बच्ने
हेलिकप्टर उद्धार ठगी: केही गाइडले ट्रेकरलाई धेरै छिटो माथि लैजान्छन्, अनि महँगो उद्धार बोलाउँछन्। जनवरी २०२६ मा प्रहरीले छ जनालाई पक्राउ गर्यो; US$२,५०० को एउटा उडानको बिल US$३१,००० सम्म बनाइएको आरोप छ।
आफूलाई जोगाउन दर्ता भएको एजेन्सीमार्फत बुक गर्नुहोस्, बिस्तारै उक्लनुहोस्, र निकै सस्ता ट्रेकबाट सावधान रहनुहोस्।
ट्याक्सी: पहिले भाडा तय गर्नुहोस्। तपाईंलाई होटलसम्म पुर्याउने दलालले प्रायः कमिसन पाउँछन्। डान्स बारको प्रस्ताव गर्ने दलाललाई नम्र भएर नाइँ भन्नुहोस्।
विमानस्थल, बस र थमेल, सानेपा तथा कुपण्डोलमा पकेटमारहरू सक्रिय हुन्छन्, खासगरी साँझ कम उज्यालो भएका ठाउँमा।
बालबालिकासँग स्वयंसेवा गर्दै हुनुहुन्छ? केन्द्रीय बाल कल्याण समिति (+977 1-5010045 / 5010046) मा संस्थाबारे बुझ्नुहोस्। अनाथालयमा स्वयंसेवालाई परिवारबाट छुटाइएका "कागजी अनाथ" सँग जोडिएको पाइएको छ।
एजेन्सी वा गाइड रोज्दा
मार्च २०२३ देखि दुर्गम क्षेत्रका ट्रेकमा इजाजतपत्र प्राप्त गाइड अनिवार्य छ।
ट्रेकिङ एजेन्सीहरूको संघ TAAN (करिब १,७२९ सदस्य) मा दर्ता भएको एजेन्सीमार्फत बुक गर्नुहोस्।
पर्यटन विभागको इजाजतपत्र नभएका एजेन्सी गैरकानुनी रूपमा चलिरहेका हुन्छन्, त्यसैले सडक र होटलका दलालबाट टाढै रहनुहोस्।
महिला र एक्लै यात्रा गर्नेहरू
बेलायती विदेश मन्त्रालयले थमेल र सानेपामा आक्रमणका घटना भएको जनाएको छ, र राति एक्लै नहिँड्न तथा एक्लै ट्रेक नगर्न सल्लाह दिन्छ।
क्यानाडाले एक्लै यात्रा गर्ने महिलामाथि दुर्व्यवहार हुने गरेको उल्लेख गर्दै शालीन र ढाकिने लुगा लगाउन सुझाव दिन्छ।
स्वास्थ्य
अमेरिकी CDC (अगस्ट २०२६) ले सबैका लागि नियमित खोपसँगै टाइफाइड र हेपाटाइटिस A, र केही यात्रुका लागि हेपाटाइटिस B, जापानिज इन्सेफलाइटिस र रेबिजको खोप सिफारिस गर्छ।
औलोको औषधि सुदूरपश्चिम र कर्णालीमा २,००० मिटरभन्दा तलका ठाउँका लागि मात्र सल्लाह दिइन्छ, काठमाडौं, पोखरा वा सामान्य ट्रेकका लागि होइन। पहेँलो ज्वरोको खोप पहेँलो ज्वरो भएको देशबाट आउँदा मात्र चाहिन्छ।
रेबिज भएका कुकुर धेरै छन्। कुकुरले टोकेमा घाउ धोएर डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। काठमाडौं उपत्यका र पोखराबाहिर स्वास्थ्य सेवा कमजोर छ।
वायु प्रदूषण डिसेम्बर–फेब्रुअरी र मनसुनअघि सबैभन्दा बढी हुन्छ, त्यसैले एउटा मास्क किन्नु राम्रो हुन्छ।
नेपाल भूकम्प जाने क्षेत्र हो; भूकम्प आउँदा के गर्ने भनेर सिकिराख्न क्यानाडा सुझाव दिन्छ।
साँझ परेपछि सडक दुर्घटनाको सम्भावना बढी हुन्छ, त्यसैले सकेसम्म दिउँसै यात्रा गर्नुहोस्।
स्थानीय चलनको सम्मान
बौद्ध स्थलहरूमा घडीको सुई घुम्ने दिशामा परिक्रमा गर्नुहोस्। धेरै हिन्दू मन्दिरका केही भागमा गैरहिन्दूलाई प्रवेश निषेध छ।
घर र मन्दिरभित्र जुत्ता खोल्नुहोस्, मानिसतिर खुट्टा नतेर्स्याउने कोसिस गर्नुहोस्, र केही दिँदा, लिँदा र खाँदा दाहिने हात प्रयोग गर्नुहोस्।
धार्मिक स्थलमा शालीन लुगा लगाउनुहोस् (हाफ पाइन्ट वा बाहुला नभएको लुगा नलगाउनुहोस्)। कृपया सैनिक वा जाँच चौकीको फोटो नखिच्नुहोस्, र धर्म प्रचार गर्नु गैरकानुनी हो भन्ने ख्याल राख्नुहोस्।
उल्लेखित स्रोतमा आधारित सामान्य जानकारी, ग्यारेन्टी होइन। नियम, शुल्क र बाटोको अवस्था फेरिन्छ; जानुअघि आधिकारिक स्रोत वा दर्ता भएको ट्रेकिङ एजेन्सीसँग पक्का गर्नुहोस्।